7 Ağustos 2018 Salı

Yasemin Çiçeği Yetiştiriciliği - Çeşitleri, Bakımı, Faydaları



Genel Bilgiler:Oleaceae familyasındandır. Her dem yeşil veya yazın yeşil olup sarılıcı yahut dik büyüyen türleri vardır. Dağınık ve seyrek bir habitüsa haizdir. Yasemin sıcaklığa iyi dayanabilen bir bitkidir. Ancak O°C’nin altındaki sıcaklıklara çok hassastır. Özellikle Şubat ayında hafifçe gece donları zararlı olmaktadır. Bu zarar şayet kış kesimi erken yapılmış ve nebat sürgün vermeye hazırlanıyor ise daha da yüksek olmaktadır.

Dalları yeşil ve köşelidir. Yaprakları karşılıklı yada sarmal dizilişlidir. Yapraklar genellikle tüysüzdür. Bazı türlerde bir sapta tek yaprak bulunur. Yaprakların kenarları tamdır. Çiçekleri dal ucunda, beyaz pembe ve sarı renklidir.



Su: Yasemin çiçeği suyu seven bir bitkidir. Özellikle yazları sık sık sulanması gerekir. Sık sulandığı dönemlerde iki haftada bir suyuma suyuna besin karıştırılabilir. Kışın sık sulanmasına gerek kalmamıştır. Toprağının nemli olması yeterlidir.



Toprak:  hafifçe kumlu ve derin topraklarda çok iyi büyür. Toprağının nemli olması gerekir. Kışın toprağın rutubet oranı birazcık daha azaltılmadır. Yasemin çiçeğini saksıda yetiştiriyorsanız, gerek görüldüğü takdir de ilkbahar aylarında saksısını değiştirebilirsiniz.

Bu bitkiler, serin bölgeleri sever. Kış aylarında bulundukları yerin sıcaklığı 10 derecenin üstünde olmamalıdır. Kışı sıcak ortamlarda geçirmeleri, yapraklarının bitlenmesine neden olabilir. Kışı sıcak ortamlarda geçiren yasemin çiçeği, çiçeklenmez.



Yasemin ( Jasminum) Bitkisinin Üretimi

Üretimi çelik ve daldırma ile yapılır. Kasım ayında güçlü sürgünlerden 20 santimetre uzunluğunda hazırlanan çelikler hormon ile muamele edilmeden açık araziye yada soğuk yastıklara dikilir. Takip eden ilkbaharda nisan ayında % 65 üzerinde köklenme sağlanır. Köklenen çelikler gene bu aylarda sökülerek geliştirme yastıklarına aktarılır. Çelikle üretimde öteki bir çelik alma zamanı ise yaz aylarında hazırlanan yarı odunsu çeliklerin köklendirilmesi ile olur. Yazları 7,5–10 cm uzunluğunda hazırlanan çelikler gene herhangi bir hormon ile muamele yapılmadan sisleme altına veya sıcak yastıklara dikilirler. Bu yöntemde köklenme oranı % 90–100 arasındadır.

Daldırma ile üretimde ilkbahar ve yazları adi daldırma ile yapılır.



Yasemin ( Jasminum) Bitkisinin Peyzajda Kullanımı

Bir duvar yada ağaca dolanarak tırmanırlar. Çiçeklerinin rengi ve kokusundan dolayı süs bitkisi olarak da yetiştirilir. Aydınlık olması koşulu ile iç mekânlarda da yetiştirilir.



Yasemin ( Jasminum) Bitkisinin Önemli Türleri

Jasminum fruticans: cenup Avrupa, şyapım Afrika ve ülkemizde organik olarak yetişir. Ülkemizde Marmara Bölgesinde organik olarak bulunur. Yarı her dem yeşil, 1,5–3 m kadar boylanabilen dik duruşa haiz, kesif habitüslü bitkilerdir.

Dalları köşeli, yaprakları ters yumurta biçimindedir. Çiçekleri 1,5 santimetre çapında, sarı renkli ve haziran-temmuz aylarında çiçek açan bir bitkidir.



Jasminum polyanthum ( Çin yasemin ); Çin kökenlidir, boylu ve kışa dayanıklıdır.

Sürgünleri sarılıcı ve çok hızlı gelişen sarmaşık türüdür. İlkbaharda veya yaz başlangıcında açan çiçekleri beyaz, tomurcukları koyu-pembe yahut koyu-kırmızı renklidir. Çiçekleri çok güzel kokar ve bol çiçeklidir. Tüysü yaprakları 7 yaprakçıktan kaynaklanır. Ilıman iklimlerde çiçekleri ve kokusu için yetiştirilir.

Sıcak bölgelerde ve açık alanlarda, sıcak duvar önlerinde kullanılır. Çiçeklenme sonrası özellikle seralarda budanması gerekir.



Jasminum nudiflorum ( sarıçiçekli yasemin ): Boyları 2–3 m ve çalı yapılıdır. Yapraklarını döken arsız bir türdür. Derhal derhal yapraklar belirmeden bundan önceki senenin sürgününde çiçek açar. Sarı çiçekleri 6 yapraklı ve hoş kokuludur. Aralık-nisan ayında ekildiği bölgeye ve konumuna bakılırsa çiçeklenmiş olur. Donlara dayanıklıdır. Sarkık biçim olarak kullanılır.



Jasminum officinale ( beyaz çiçekli yasemin ): Yarı yaz yeşili yada hep yeşil tüysü yaprakları 7 çifttir. Yapraklar sürgünlere karşılıklı dizilmiştir. Sürgünleri ince ve yeşil renkli, 4 köşeli, önceleri az tüylü yahut tüysüz, sonraları çıplaktır. Haziran-eylül aylarında açan çiçekler en uçta ve beyaz renklidir. Çiçeklerin 2–10 adedi bir arada, son durumlu şemsiye kuruluşunda ve güzel kokuludur. Çiçeklenme uzun süre devam eder. Çiçekleri hermafrodittir ve tozlaşma böceklerle olur.

Toprak isteği bakımından kanaatkârdır. İyi drenajlı humusça varlıklı toprakları sever. Kumlu ve kireçli topraklarda da yetişmeye uygundur. Sıcak ve ılıman iklimleri sever. Soğuk iklim şartlarına dayanıksızdır. Hızlı büyür, maksimum 10 m boy yapar. Çoruh ırmağı kenarlarında ağızlık yapmak amacı ile yetiştirilir. Binaların şimal cephelerinde daha iyi gelişim gösterir. Çiçeklerinden meydana getirilen çay antiseptik olarak kullanılıp rahatlatıcıdır. Çiçeklerinin güzel kokması sebebi ile parfümeri sanayisinde de kullanılır.



Yasemin ( Jasminum) Bitkisinde Karşılaşılan Önemli Hastalık ve zararı dokunanlar

Kışı fazla sıcak ortamda geçirirse yaprak bitlerine maruz kalabilir ve gene kışı sıcak ortamda geçirirse çiçeklenme olmaz. Bundan dolayı bu şekilde durumlarda havalandırılmalıdır.