16 Ağustos 2018 Perşembe

YABAN MERSİNİ NEDİR? NASIL YETİŞTİRİLİR? FAYDALARI NELERDİR?



Yaban mersini, Vaccinium cinsinin genellikle Kuzey Yarıkürenin soğuk iklimlerinde bulunan 140 civarındaki türünden biridir. Yabanmersini Amerikan çayüzümünün Avrupa’daki dengidir. İki türün eyveleri arasındaki temel fark, yaban mersini meyvesinde baştanbaşa mavi pigmentlerin varlığıdır, bu pigmentler antosiyanidin bakımından zengindir, çayüzümündeyse bu pigmentler yalnızca meyve yüzeyinde bulunur. Bu çalılık ve dallı, kısa ve geniş bitki 45 cm boya ulaşabilir, yaprakları kışın dökülür, sapı düzgün ve yeşil renktedir. Almaşık yapraklar düz ve çoğunlukla oval biçimdedir, kenarlarda kendine özgü dişleri vardır. Ters çevrilmiş vazo şeklindeki çiçeklerin rengi yeşilden pembeye değişebilir ve yapraksız sapın üzerinde durur. Yabanmersini Nisan sonundan Haziran’a kadar çiçeklidir. Maviye çalan siyah renkli ve tatlı meyveler Temmuz ortasından Ağustos sonuna kadar olgunlaşır.
NASIL YETİŞTİRİLİR?
Avrupa’da ya da Güney Avrupa’nın dağlarında (Yunanistan hariç) yazın sonuna doğru yapılacak bir yürüyüş sırasında yabanmersini toplayabilirsiniz. Yabanmersini kıtanın çalılık bölgelerinde yaygın olarak bulunan bir alt bitki örtüsü bitkisidir. Yüzlerce bitkiden oluşan devasa popülasyonlar oluşur. Güney Avrupa dağlarında yabanmersini, açık alanlarda ve orman kenarlarında yetişir.


Ormanlarda ve çalılık arazilerde bulunan humuslu toprağı ve alttoprağı sever. Yabanmersini ayrıca Grönland’da ve Kuzey Amerika’nın batısındaki dağlarda, Britanya Kolumbiyası ve Alberta’dan Utah ve Kolorado’ya, Kuzey Arizona ve New Mexico’ya birçok bölgede bulunur. Cins adı olan Vaccinium, bitki kelimesinin Latince’deki karşılığıdır. Tür adı olan myrtillus, yaprakları Yabanmersinininkine benzeyen mersin ağacına (Myrtus communis) ithafen koyulmuştur. Yabani yabanmersini Avrupa’da çok yaygındır, nadiren insan eliyle yetiştirilir. Aralıklarda yetişen bir bitki olarak en iyi daldırma yöntemiyle çoğalır, bitkinin kenarından fışkınlar alınır ya da genç saptan parçalar kesilir ve toprağa ekilir. Biraz asidik, humus açısından zengin ve kumlu toprağı ve serin havayı sever. Olgunlaşan meyveler yalnızca 2 hafta süreyle durur, bu yüzden ticari amaçlarla hasat yaparken zamanlamaya dikkat etmek gerekir.
Yaban mersini arzının çoğu Balkan dağlarından İskandinavya’ya dağlardaki yaban mersinlerinin hasat edilmesiyle sağlanır. Toplayıcılar yaban mersininin bol olduğu bölgelerde Temmuz’un sonu ve Ağustos’un başında hasat yaparlar. Meyveler, küçük bir kutuya benzeyen ve uzun tarak gibi dişleri olan bir hasat aleti olan böğürtlen tırmığıyla toplanır.
YABAN MERSİNİN FAYDALARI 
1.Kan şekerini düzenler
Tip2 diyabet, insulin direnci veya metabolik sendromda düzensiz kan şekeri salgılanır. Elbette bu soruna özgü diyet programı uygulanmalıdır ama araştırmalara göre düzenli yabanmersini tüketenlerde tüketmeyenlere göre daha regüle kan şekeri salgılanmaktadır.
2.İdrar yollarını temizler
Çoğu idrar yolu enfeksiyonuna E. Coli olarak bilinen bir bakteri neden olur, idrar yoluna yapıştığından idrarla da atılamamaktadır. Yabanmersini ise doğal antibiyotik özelliği ile idrar yolunu bu bakteriden temizleyebilmektedir.
3.Görme kaybına faydalı
Yabanmersini yüksek oranda antosiyanin içermesinden dolayı görme kaybını önleyici özelliğe sahip. Makula dejenerasyonu, katarak, miyop, göz kuruluğu hatta enfeksiyonlara karşı koruyabilmekte.
4.Beyin sağlığını korur
A,B,C vitaminleri, antosiyaninler, selenyum, magnezyum, fosfor, bakır, çinko gibi önemli besin öğelerinden zengin olan yaban mersini beyin hücrelerini ve sinirlerini koruyucu özelliğe sahip ayrıca hafızayı güçlendir. Özellikle alzheimer gibi giderek artan bir hastalığa karşı koruyucudur. Çalışmalara göre düzenli yabanmersini tüketen çocukların öğrenme kapasitesi de yükselmektedir.
5.Kalp hastalıklarından korur.
Lif oranının yüksek ve antioksidanlardan zengin olması nedeniyle özellikle LDL kolesterol seviyesini düşürücü özelliğe sahiptir. Bu nedenle kalp sağlığını korur. Ayrıca düzenli olarak yabanmersini tüketenlerde eNOS enzim seviyesinin de yüksek olduğu belirlenmiştir, eNOS enzimi yine kalp hastalıklarından koruyucu özelliğe sahiptir.

6.Sindirim sistemini düzenler

Lif içeriği nedeniyle sindirim sistemini düzenler, kabızlık problemi olanlarda faydalıdır. Ayrıca içeriğindeki bakır ve fruktoz nedeniyle sindirimi hızlandırır.

7.Kanserden korur

Pterostilbenellagic asit gibi kansere karşı koruyucu içeriğiyle ayrıca C vitamininden de zengin olmasıyla özellikle kolon, rahim ve karaciğer kanserine karşı faydalıdır.
8.Doğal antidepresandır
Enerji metabolizmasını düzenleyici, sakinleştirici özelliğiyle doğal anti depresantdır. Rengi ne kadar koyuysa içeriği de o kadar zengin olmaktadır.
Diğer Önemli Faydaları:
1-Yaprak ve kuru meyvelerinden yapılan çay ishal giderici özellik taşımaktadır.
2-Yaban mersini çayının bayanlarda özel günlerin etkisini azalttığı ve düzene sokmaktadır.
3-Yaban mersini çayının idrar yolu enfeksiyonlarında antibiyotik etkisi göstermektedir.
4-Kansere karşı vücudu koruyan enzimleri aktive etmektedir.
5-Anti kanserojen ve antioksidan özelliğe sahiptir.
6-Yağlı bileşiklerin vücuttan atılmasını sağlar.
7-Taze olarak yenildiğinde kanı temizler.
8-Besleyici olmasına rağmen kalori ve sodyum içeriği düşüktür.
9-Kan şekerini düşürür
10-Bağırsak metabolizmasını düzenleyen lifli özelliği vardır.
11-Kan kolesterolünü düşürür.
12-Pektin içeriği yüksektir.
13-Kalp krizi riskini azaltır.
14-Gece görüş kabiliyetini artırır.
15-HIV VİRÜSÜNÜN tekrarlanmasını azaltır.
16-Damar elastikliği ve gözlerin geçirgenliğini artırır
17-Vücutta biyoaktif madde olarak kullanılan polifenoller, aktokyaninler, flavanoller ve tanenlerce zengindir.
18-Kansere karşı savaşan ELLAGIC-ASİT içeriği oldukça yüksektir.
19-Diyetlerin sağlıklı ve çok değerli bir parçasıdır.
20-Göz yorgunluğunu giderir, miyopluk ve şeker hastalığından kaynaklanan görme bozukluklarını engeller. Kamaşma, kılcal damar çatlaması ve gece körlüğünü ortadan kaldırır.
21-Kabızlık, bulantı, mide kramplarını ve ülseri önler.
22-Damar sertliği oluşumunu engeller.
23-Varis ve basur’u (hemoroit) iyileştirir.
24-Sakinleştirici özelliği vardır.
25-Ağız içi yaralarını iyileştirir.
26-İltihaplar için dezenfektan özelliği taşır potasyum içeriği son derece yüksektir
27-Araştırmalara göre günde bir kâse yaban mersini, yaşlılık nedeniyle oluşan tahribatı önleyip hafızayı güçlendiriyor.




Malta eriği (Yeni Dünya) nerede yetişir? Malta eriğinin faydaları nelerdir?