10 Ağustos 2018 Cuma

Paşa Kılıcı Çiçeği (Kılıç Çiçeği) Bakımı, Özellikleri, Çoğaltma, Gübreleme



Zahmetsiz bakımı, güzel  görünümü ve insan sağlığına yararları bakımından ‘özel’ bir yeri olan kılıç çiçeği, özellikle iç mekanlarda her insanoğlunun en sık tercih etmiş olduğu bitkilerdendir.

Ana vatanı Batı Afrika olan kılıç çiçeği, Asparagaceaefamilyasından bir bitkidir. Kılıç çiçeğinin halk içinde bilinen öteki adları ‘peygamber kılıcı’ veya ‘paşa kılıcı’şeklindedir.Çiçeğe kılıç denmesinin sebebi, yapraklarının kılıcı çağrıştıran biçimidir. Kapalı mekânlarda çok sık tercih edilen çiçeğin latince adı ise Sansevieria olarak ifade edilir.

Kılıç Çiçeğinin Özellikleri

Kılıç çiçeğinin bakımı oldukca kolaydır. Her şeyden evvelinde dayanıklı olan bu bitki, bulunmuş olduğu ortama hızlı uyum sağlar. Doğada 60’a yakın türü olan bitkinin ömrü oldukca uzundur. Tüm bu nedenlerden dolayı, evlerde yetiştirilmesi yaygındır. İşyerlerinde veya alışveriş merkezlerinde de çoğunlukla tercih edilir. Susuzluk, kuraklık, hava akımı gibi negatif koşullarda bile gelişimini sürdürebilir. Genel olarak iç mekanlarda yetiştirilen süs bitkilerinin içinde en rahat bakımı olan kılıç çiçeğidir denilebilir. Fizyolojik özellikleri yardımıyla bulunmuş olduğu ortama basit sığar. Kılıç çiçeğinin dikine büyüyen ve yukarı doğru gelişen yaprakları vardır. Bu görüntüdeki bir bitki elbet yaşam alanlarımıza dekoratif olarak farklı bir şıklık katmaktadır.

Kılıç Çiçeğinin İhtiyaçları
Işık ve ısı
Kılıç çiçeği gün ışığından direkt olarak yararlanmak ister. Hızlı büyümek için aydınlığa ne olursa olsun ihtiyaç duymaktadır. Sadece güneş görmeyen, gölgelik yerlerde de gelişimini sürdürebilir. Eğer çiçeğin bir bölümü güneşte kalıyorsa, o yöne doğru eğilim göstermektedir. Bundan dolayı düzenli olarak bitkinin güneş görmeyen kısmını da güneşe çevirmek faydalı olacaktır. Kılıç çiçeğinizin güneşe karşı konumunu iyi gözlemleyiniz. Ortam sıcaklığının genel olarak 10 derecenin altında olmaması iyi olur. İdeal koşullar ise ev ortamında 18 ve 20 derecede gelişime bırakılmasıdır. Özellikle nemli ortamı çok sever. Kuru hava koşulları yapraklardaki sararmalarla kendini gösterir.

Yeterince gün ışığından yararlanamayan kılıç çiçeği, beslenemez ve bu durum çiçeklerine yansır. Solgunluk yada kararmalarla ışık ihtiyacını karşılayamadığını belli eden kılıç çiçeği, kesinlikle aydınlatılmalıdır. Genel anlamda doğu ve batı cephesinde gelişimi çok iyidir sadece kuzey cephesinde de gelişmeye devam eder. Tek bir farkla; iyi gelişim gösterdiği konuma bakılırsa uzun solukta yaprakları canlı ve diri olmayacaktır.

Sulama
Kılıç çiçeğini sulamak için belli bir seviye oluşturulmalıdır. Yaz mevsiminin çok sıcak günlerinde haftada iki gün, kış mevsiminde çok soğuk olduğunda ise bir gün yukarıdan sulama yapmak yeterli olacaktır. Haftanın aynı günleri, aynı zamanlarda, aynı ölçülerde sulama yapmak gerekmektedir. Sulama yaparken suyun toprağın tüm alanına eşit seviyede yayılmış olduğundan emin olunmalıdır. Tavsiye edilen yöntem, sulama yaparken suyu saksı kenarlarından dökmektir. Saksının ortasından, yaprakların arasından suyu dökmek iyi sonuç vermez. Ayrıca suyun toprağın içinden geçip, saksının altından akmış olduğunu kontrol ediniz. Fazla su bitkide bakteri, mantar ve koku oluşumuna sebep olarak köke zarar verecektir. Sulamanın temel prensibi, toprağın kurumasına izin vermektir. Kurudukça sulama yapılabilir. Eğer toprak ıslaksa, sulama ertelenmelidir.

Kullanılan su, kireçli olmamalıdır.

Özellikle kış aylarında kılıç çiçeğini sulamak oldukca hassas bir dengedir. Kış mevsimine kılıç çiçeği için ‘dinlenme devri’ denilebilir. İhtiyacından birazcık daha fazla sulamak, köklerde çürüme yarattığı için bitkiyi yıpratabilir. Kök çürümesini anlayabilmek için yapraklardaki sararma, kahverengileşme emarelerini gözlemlemelisiniz. Bu durumda bitki kötü yapraklardan temizlenmelidir. Ek olarak saksı tabağında su kalması da kök çürümesine sebep olmaktadır.

Çiçeklenme
Kılıç çiçeğinin iyi gelişim gösterdiğini yapraklarının canlılığından anlayabileceğimiz şeklinde; iyi çiçek açıp açmadığına bakarak da söyleyebiliriz. Kılıç çiçeği, yeterince büyüdükten ve ihtiyaç duyulan hava koşulları (nemlilik açısından) sağlandıktan sonra, çiçeklerini açar. Sadece genel olarak kapalı ortamlarda kılıç çiçeğinin gereksinimleri yeteri kadar karşılanamadığı için, çiçek açmakta zorlanır. Kılıç çiçeği, en güzel çiçeklerini organik ortamında açar. Kılıç çiçeğinin yeterli rutubet alamadığı durumlarda, su püskürtülebilir.

Çiçekleri genelde küçük boyutlarda ve kokuludur. Önce beyaz – yeşil renklerde açan çiçekler daha sonra kırmızı ve turuncu tonlara kayabilir. Çiçeklerini açan bitki, yaprak oluşumunu da tamamlamış anlamına gelir.

Çoğaltma
Temiz bir bıçakla yan sürgünler ana kökten ayrılarak çoğaltma yapılabilir. Bir başka çoğaltma yöntemi ise, olgun yaprakları kaliteli bir toprağa ekerek, uygun hava koşullarını da sağlayarak ve yeteri kadar sulama yaparak uygulanabilir. Bu yöntemde yaklaşık iki ay kadar bakım yapılırsa, bitki çok sağlıklı bir halde büyüyecektir. Kılıç çiçeğini çoğaltırken unutulmaması gereken bulunmuş olduğu ortamdaki rutubet oranıdır. Hava neminin ideal olarak yüzde 60 civarında olması tavsiye edilir.

Gübreleme
Kılıç çiçeğine yıl içinde yalnızca ilkbahar aylarında gübre verilmesi yeterlidir. Diğer aylarda gübrelenmeye ihtiyacı yoktur. Vitamin durumuda oldukça hassastır. Eğer kılıç çiçeğinin gelişimi sağlıklıysa herhangi ek bir takviyeye ihtiyacı yoktur. Bakımsız kalmış, gelişimi yavaşlamış kılıç çiçeğine ise düzenli bakımını yaparak, vitamin verilebilir.

Kılıç Çiçeğini Korumak
Özellikle kuru ve sıcak havalarda çoğalan kurt yahut bit şeklinde zararı dokunanlar, kılıç çiçeğini besinsiz bırakabilir. Kurtları uzak tutabilmek için yazları kılıç çiçeğini dikkatlice yıkamak iyi gelebilir. Etrafındaki diğer bitkilerden de ayrı bir konumda saklanmalıdır. Çiçeğin yapraklarına iki haftada bir kere sabunlu su püskürtmek iyi gelir. Bitkiyi yıkadıktan sonrasında direkt güneş ışığının altına koymamak, önce bir fan yardımıyla kurutmak faydalı olacaktır.

Bir öteki sorun ise yapraklarda oluşabilen beyaz, su toplamış kısımlardır. Genelde soğuk havalardan negatif etkilenen kılıç çiçeği bu şekilde tepki vermektedir. Bu durumda yapılması gereken bitkinin bulunmuş olduğu ortamı değişiklik yapmak, daha sıcak bir yere taşımaktır.

Eğer kılıç çiçeğinizde bir problem veya hastalık var ise ve bunun ne olduğunu anlayamıyorsanız; yaprağı yahut toprağından örnek alıp bir uzmana sormak gerekiyor. Uzmanın yönlendirmesine nazaran ilaçlama yapılmalıdır.

Saksı Değişimi

Saksı değişimi ise bitkinin gelişimine nazaran yapılır. Kökler irileştiğinde, saksı değiştirebilirsiniz. Genel anlamda 4 yahut 5 senede bir kere saksı değişimi ihtiyaç duyan kılıç çiçeğini yeni toprağına yerleştirmeden önce, kökündeki eski toprağı ve nemini iyice temizleyin. Daha daha sonra yeni toprağına yerleştirebilirsiniz. Toprak değişiminden sonrasında sulama yaparak, köklerine güç verin.

Kılıç Çiçeğinin İnsan Sağlığına Faydaları

Kılıç çiçeğinin tercih edilmesinin bir öteki sebebi ise, havayı temizleme özelliğinin bulunmasıdır. Bu özellikteki öteki bitkilere bakılırsa çok daha etkili şekilde oksijen sağlamaktadır. Havayı temizler ve geceleri oksijen açığa çıkarmaktadır.

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) açıklamalarına göre, kılıç çiçeği havada bulunan onlarca zehirli maddeyi temizliyor. NASA açıklamasında kılıç çiçeğinin gece süresince, fotosentez yaparak oksijen sağlamış olduğunu söylüyor. Bir tek kılıç çiçeği, bakımının oldukca zahmetsiz olması sebebiyle havayı temizleme özelliği olan öteki bitkilerden ayrılıyor. Kılıç çiçeğinin sağladığı yararlar bununla kalmıyor. Bitki hem de, ortamdaki kötü kokuları gidermeye yardımcı oluyor. Evden uzun sürede çıkabilen ağır boya, cila ya da mobilya kokularını hafifletmede etkisi çok büyük.  Hem kötü kokuları gidermesi, hem havayı temizlemesi sebebiyle kılıç çiçeği günümüzde stres ve kirli havaya bağlı olarak gelişen ‘baş ağrısı, solunum hastalıkları, cilt hastalıkları ve kalp ritm bozukluklarına’ pozitif yönde etki ediyor.

Peki ya Zararları?

Kılıç çiçeğinin yaprakları ve köklerinin zehirli olduğuna dair bazı söylentiler vardır. Bazı bilgi kaynakları, bitkinin yenmesi durumunda ‘öldürücü’ olabilecek kadar tehlikeli olabildiğini söylerken; bu iddiayı doğrulayan bilimsel bir araştırma  yoktur. Yine de evinde kılıç çiçeği yetiştiren kişilerin ölçülü davranmasında yarar var.