5 Ağustos 2018 Pazar

Kinoa Yetiştiriciliği - Tohumu, Ekimi, Bakımı, Yararları



Kinoa Ekimi: Ülkemizde son yıllarda ekimine başlanmıştır. Daha önceki yıllarda Türkiye de bilinmiyordu. Kısa süre içinde yetiştiriciliği çoğalmıştır. Kinoanın hangi familyadan geldiği kesin olarak belirlenememiştir. Kinoa tohumları yenilen, otlu bir bitkidir. Kinoa protein açısından varlıklı bir bitkidir. Kinoa tanelerinde yüksek miktarda magnezyum, protein, çinko, kalsiyum vardır.

Kinoanın yapısı bulgura benzer, bu benzerlik yardımıyla Türk mutfağında kullanıma uygundur. Kinoa deniz seviyesinden itibaren yüksek dağlara kadar alanlarda yetiştirilebilir. Kinoa her iklim çeşidine uyum sağlar. Kinoa bitkisi çimlenmeye başladıktan daha sonra -6 dereceye kadar dayanırlık gösterir. Kinoa kendi kendine döllenir.

Kinoa Ekimi nasıl Toprak İster:

Kinoa her çeşit toprakta rahatça yetiştirilebilir. En çok sevmiş olduği toprak çeşidi geçirgenliği olan, tınlı mineralleri ve organik maddeleri çok olan toprak çeşididir. Kinoa tuzlu, kurak topraklarda da yetiştirilebilir. Kinoa değerleri en yüksek 9. 0 en düşük 4. 5 Ph değerleri olan topraklarda yetişir.

Kinoa Ekiminde Tohum Seçimi nasıl Yapılır:

Kinoa ekimi için önce tohum seçimi yapılması gerekir. Türkiye deki üretime uygun olanı en kısa sürede yetiştirilenidir. Türkiye de diğer tarım ürünleri şeklinde kinoanın da 150- 200 tane tohum çeşidi vardır. Kinoa tohumu seçiminde önceden denenmiş, ekilecek alanın iklim çeşidine uygun olanı seçilmelidir. Ülkemizde kısa gün içerisinde olan çeşidinin seçilmesi çoğunluktadır.

Kinoanın kısa gün içinde hasat verenini yetiştirilmesi daha kolaydır ve çiçeklenme, tanelenme vakasındaki risk tamamen azdır.

Kinoanın Ekim zamanı Ne Zamandır:

Kinoa ekmek için toprağın sıcaklığı 5- 7 aşama olduğu zamanlardır. Bu zamanlar Mart ve Nisan aylarıdır. Kinoa yüksek yere ekilecekse bu süre Mayıs ayının ilk 15- 20 günü içinde ekilmesi uygundur. Ülkemizin cenup bölgelerinde ise daha erken aylarda ekim yapılır. Kinoanın erken ekilmesi ilkbahar mevsiminin yağışlarından yararlanmasını sağlar.

Kinoa Ekimi nasıl Yapılır:

Kinoa ekimi buğday ekimi ile aynıdır. Kinoa tohumları gübre ile karıştırılarak mibzer aracının gübre kısmına koyularak, 1000 metre kareye 750- 2400 gram düşecek şekilde ayarlanır. Bu klasik mibzer yönteminde sıra araları 14 santimdir. Ekimde bu yöntem uygulanmış olduğunda yabancı otların çıkmasını büyük bir oranda önler. Kinoa bitkisini ekimi için derinlik iyi ayarlanmalıdır, bu derinlik 1- 2 santim olmalıdır. Kinoanın derine ekilmesi çimlenmesini ve çıkmasını geciktirir. Kinoanın ekimi mibzer yöntemi ile yapılırsa daha çok nebat sayısı olur ve başaklardaki verim 350- 400 kiloya kadar çıkabilir. Kinoa ekiminden sonrasında azot ile gübrelenir. Kinoa ekiminden 55- 90 gün içinde çiçeklenmiş olur. Kinoa ekiminden sonra yabancı otların temizlenmesi ile hasat miktarını yükseltmeye destek sunar.


Kinoa tohumu, Bir tahıl türü olan kinoa tohumu, aslen kinoa bitkisinin yemişlerinden elde edilmektedir. Besleyici ve etli yaprakları bulunmaktadır. Salkım salkım çiçekler açar ve bu çiçekler ufak tohumlara dönüşürler. Kinoa, Bolivya ve Peru'da And dağlarının çorak yamaçlarında doğal olarak yetişen bir bitkidir. Boyları 1-2 metreye kadar uzayabilen, uzun ömürlü bir bitkidir.

Üç çeşidi vardır; siyah, kırmızı ve beyaz renktedir. Zamanı kayıtlara nazaran bu bitki M.Ö. 3000-5000 yılından beri insanoğlu tarafından yetiştirilmektedir. Kinoa tohumunun besin kıymeti yüksektir. Kinoa üretiminde gübre ve su problemi olmayan, her türlü toprağa uyum sağlayabilen proteini yüksek bir bitkidir.

Kinoa tohumunun muhteviyatında fosfor, magnezyum, bakır, potasyum, çinko, demir, manganez, A, B, C, D, E ve K vitaminlerinin hepsini bir arada bulunduran bir gıda deposudır. Kendine has bir aroması olan kinoa tohumu hafif ve lezzetlidir. Bir çok tüketim şekli vardır. Pilav yapılabilir, çorbalara konulabilir, garnitür ve haşlanarak salatalarda kullanılabilir. Ek olarak un haline getirerek hamur harcı işlerinde de kullanılmaktadır. Kinoa, bitkisel asit içermektedir. Asidini gidermek için pişirmeden önce suda bekletilebilir.

Kinoa tohumu faydaları

Kinoa gluten içermeyen bir tahıl olarak yüksek oranda life haizdir. Kabızlık ve sindirim problemi yaşayan kişilere tüketilmesi önerilmektedir.
Kolesterol içermediğinden ve yağ oranı düşük olmasından dolayı kolesterol hastaları tarafınca kullanılmaktadır.
Demir oranı yüksek olduğundan kansızlık problemi yaşayan kişiler tarafınca tüketilmelidir.
Glisemik yükü oldukca düşük olması sebebiyle kan şekeri problemi ve şeker hastalığı olan kişiler rahatça kullanabilir.
İçeriğinde gluten olmadığı için çölyak yada gluten intoleransı olan kişiler tüketmeleri gerekir.
Vücudumuzun gereksinim duyan tüm aminoasitleri ihtiva etmiş olduğu için vejeteryan ve veganlar için muhteşem bir bitkisel protein deposudır.
Yüksek tansiyonu önlemekte etkili olan kinoa tohumu, özellikle kalp hastalarına yarar sağlamaktadır.
Lifi yüksek ve kalorisi düşük olan bu besin kilo vermede yardımcı olmaktadır. Ek olarak uzun süre tokluk hissi vermektedir.
İçeriğinde bir çok antioksidan içeren kinoa tohumu yaşlanmayı geciktirmektedir.
İçeriğinde bulunan magnezyum damarları rahatlatarak migreni önler. Ayrıca vücut ısısını düzenlemeye destek sunar, sinirler arasındaki iletişimi güçlendirir, sağlıklı kemik ve diş gelişimi için gereklidir.
İçeriğindeki B2 vitamini metabolizmayı düzenler ve hücrelerde enerji üretimine destek sağlar.