4 Ağustos 2018 Cumartesi

Ceviz Yetiştiriciliği - Budama, Sulama, Hasat




Yer Seçimi
Topografik bakımdan ceviz bahçesi tesisi için en uygun yerler, etraftaki araziden kısmen yüksek ve hava akışı iyi olan yerlerdir. Soğuk hava yukarıdan aşağıya doğru aktığı için böyle yerlerde don tehlikesi çok azdır.

Sulama Suyu varlığı ve miktarı
Ceviz yetiştiriciliğine karar verirken, öncelikle su kaynağı aranmalıdır. Bu yüzden su deposunın tespiti, yeter oranda su varlığı ve su toplama birimlerinin (Sulama havuzu) oluşturulması önemlidir.

Toprak Analizi
Ceviz Bahçesi tesisine karar verildikten sonrasında kapama bahçe kurulması kabul edilen yerin toprak özelliklerinin bilinmesi ve toprağın analiz edilmesi önemlidir. Ceviz yetiştiriciliğinde Toprak pH’sının 6-7.0 arasında olması, İŞBA değerinin(Su Tutma Kapasitesi) %45-55 içinde olması istenilir. Yer seçimi, su deposunın tespit edilmesi ve toprak analiz işlemelerinden sonra toprağın dikim için hazırlanması gerekecektir. Kışı sert geçen bölgelerde Mart döneminde; daha yumuşak iklimin egemen olduğu ekolojilerde ise Kasım-Aralık döneminde dikim yapılacağından, dikim öncesi toprağın birlenmesi, ikilenmesi ve dikim yerlerinin işaretlenerek çukurların açılması gerekecektir.

Toprak Hazırlığı

Birleme; derin soklu pulluklarla toprak kabartılır; havalanması sağlanan toprak, tav döneminde diskaro, kazayağı, parmiter şeklinde ikileme aletleriyle ikilenerek, kesekler parçalanır. İkileme işleminden sonra fidan dikim bölgeleri işaretlenir. Yerli ceviz yetiştiriciliğinde 8m X 8m dikim aralık mesafeleri tercih edilebileceği gibi, zayıf gelişen yabancı çeşitlerle bahçe tesisi edileceği süre 8m X 4m dikim aralık- mesafeleri de tercih edilebilir.

Dikim

Ceviz bahçesi en az 2 çeşitle kurulmalıdır. Dikim öncesi dikim planı hazırlanmalı ve dikim esnasında dikim tahtası kullanılmalıdır. Dikim çukurlarının 60 cm X 60 cm derinlik ve genişlikte olmasına dikkat edilmelidir. Dikim esnasında aşı yerinin toprağın üst kısmında kalması önemlidir. Can suyu, dikimi takiben derhal ne olursa olsun verilmelidir. Fidanlar derin dikilmemeli ve rüzgârla oynamamaları için dikimden sonrasında hereklere bağlanmalıdırlar.

Terbiye- Budama

Ceviz yetiştiriciliğinde tercih edilen terbiye sistemi, Değişik zirve Dallı (Modifiye lider) sistemidir. Modern, büyük ölçekli kapama ceviz bahçelerinde ise çit budaması yapılmaktadır. Cevizlerde budama diğer türlere oranla daha az sıklıkla yapılmalıdır. Ceviz terbiye ve budamasında ilk 3 sene içinde taca ve şekil verilir(terbiye). Daha sonraki yıllarda ise kuruyan, üst üste binen dallar ve aşırı büyüyen dallarda uç alma haricinde genellikle fazla kesim yapılmaz.

Sulama –Gübreleme

çağdaş ceviz yetiştiriciliğinde sulama olmazsa olmazdır. Bitkinin su tüketimi; bitki yaşına, toprak bünyesine, iklim şartlarına bakılırsa değişim gösterecektir. Bu bağlamda; kapama bahçe tesisi oluşturmadan önce damla sulama sisteminin kurulmasında fayda vardır. Gübreleme faaliyetlerinde ise; yaprak ve toprak analizi yapılarak öneriler doğrultusunda hareket edilmesinde yarar vardır.

Toprak işleme:

çağıl ceviz bahçelerinde örtülü toprak sistemi uygulanmalıdır. Yani, kapama ceviz bahçelerinde zorunlu olmadıkça toprak sürümünden kaçınılmalıdır. Kışın yağmur-kar sularının toprak altına biriki su olarak alınması ve ilkbaharda yabancı ot gelişimini engellemek için kısmen toprak işlenebilir.

Kaolin Uygulaması

Son yıllarda Kaolin, meyvecilikte özellikle kuş zararı ve değişik hastalık ve zararlılara karşı koruyucu olarak kullanılmaktadır. Haziran ayı başında 20kg/1000 Lt dozu ile meyvelerin güneş yanıklığına karşı muhafazası sağlanabilmektedir.

Hasat-Kabuk Soyma-Kurutma

Dış yeşil kabuk iç meyveden sonra olgunlaştığı için ceviz türünde hasat zamanının tespiti diğer türlerden değişiklık gösterir. Ceviz yetiştiriciliğinde hasat kriteri, iç paket dokunun kahverengini almasıdır. Hasat sürgün uçlarına zarar vermeden, dal ve yaprak zararlanmalarına yol açmadan vakitında ve tekniğine uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Büyük ölçekli bahçelerde makineli hasat gerçekleştirilebilir. Hasat edilen meyveler aynı gün kabuk soyma makinelerinden geçirilerek hızlı bir halde kurutma işlemine tabi tutulmalıdır. 32-34 derecede 20 saat kurutma işlemine tabi tutulan meyveler, +5 derecede %60 nemde 1 yıl kolaylıkla muhafaza edilebilir.