14 Ağustos 2018 Salı

Buğday nasıl yetiştirilir? Buğday ekimi aşamaları



Buğday nasıl yetiştirilir, Buğday dünyada ve ülkemizde en fazla üretilen tarım ürünüdür. Karasal iklimin hakim olduğu coğrafyalarda yetiştirilen buğday insanoğlunun yerleşik hayata geçtikten sonra düzenli olarak ürettiği ilk tahıllardan biridir. Alternatif tarım ürünlerinden biri olan buğday, hasat sonrası kalan samanıyla dahi ekonomik değere sahip olan ve bu nedenden ötürü modern çağda,dünyanın dört bir yanında yetiştirilen bir hububattır.

Ülkemizde başta İç Anadolu bölgesi olmakla birlikte birçok bölgede yetiştirilen buğday, yurt dışına da ihraç edilmektedir. Kastamonu, Trakya bölgesi, Kahramanmaraş ve özellikle Hatay ülkemizin buğday üretiminde önemli oranda destek veren bölgelerdir.

Buğday yetiştiriciliği
Buğday nasıl yetiştirilir sorusunun cevabı oldukça detaylıdır. Ekim işleminden sulamaya her evre oldukça önemlidir. Çimlenme ve hasat göz önüne alındığında serin iklim tarımı olarak adlandırılır. Ekin sonrası, ilk dönem de sıcaklığın 5-10 derece arası olması gerekirken ayağa kalkma döneminde 10-15 derece arasındaki sıcaklık değerinde olması gerekir. Farklı buğday çeşitlerinin ihtiyaç duyduğu nem oranı değilse de genel olarak buğday tarımının en verimli şekilde %65 nem oranına sahip iklimler de yapıldığı söylenebilir. Killi ve kumlu toprakları bilhassa seven buğday, geçirgenliği yüksek olan toprak tiplerinde daha da iyi hasat vermektedir. Ekim sırasında toprağın sıcaklığı 7-10 derece olması gerekmektedir.

Buğday tarımında bilinçli bir şekilde gübreleme yapmak için üreticilerimiz biçecekleri tarlayı temsil edecek şekilde, usulüne uygun alacakları toprak örneklerini analiz yaptırarak kendilerine önerilen tavsiye göre gübreleme yapılmalıdır. Ekim yöntemlerinden bir diğeri de buğday ekiminde çoğunlukla modern kombine veya universal ekim makineleri kullanmaktadır. Buğday ekim makinaları ark tabanına ekim yapan baskılı, düz ve kombine olabilmektedir. Yerli imalat her bölgeye ve toprak koşullarına uygun ekici ayak tipi alttan yaylı, balta veya dişli ekin makinelerini bulmak mümkündür.

Buğday tarımında sulama 3. ve 4. ayının kurak geçtiği yıllarda imkanı olan yerlerde gebelikte ve süt oğlum dönemlerinde yağmurlama sulama gibi uygun bir yöntemle yapılmaktadır. Kurak geçen yıllarda sulama yapılması, kurak yıllara göre buğday tarımının %100 verim artışı sağlanmaktadır. Bitkiler suya en fazla sapa kalkma dönemi ve süt olum döneminde ihtiyaç duymaktadırlar.


Buğday ekimi aşamaları;
  • Ekim
  • Gübreleme
  • Sulama
  • Hasat
Kuru koşullarda Türkiye' de buğday ekimi buğday-nadas veya buğday-mercimek ekim nöbetleri şeklinde gerçekleştirilir. Buğday ekimi yapıldıktan sonra gübreleme toprak analizlerine göre yapılmalıdır. Toprağın hangi besine daha çok ihtiyacı var ise gübreleme ile toprağa o verilmelidir. Buğday sapa kalkma, başaklanma ve süt olum dönemlerinde sulanır. Sulama imkanlarının kısıtlı olduğu yerlerde sulama başaklanma dönemine denk getirilmelidir. Buğday ekimi esnasında eğer toprak çok kuruysa ekimden hemen sonra da toprak sulanmalıdır.

Buğday hastalıkları;
  • Sürme
  • Pas hastalıkları
  • Rastık
  • Kök ve boğaz çürüklüğü
Sürme hastalığında hastalıklı buğdaylar sağlam buğdaylardan daha kısa boyludur. Buğday taneleri ezildiği zaman içlerinden siyah tozlar dökülür. Pas hastalığında buğday yaprakları üzerinde sarı veya kahverengi çizgiler görülür. Rastık hastalığında buğday erken olgunlaşır ve bu da buğdayın zayıf ve kısa boylu kalmasına neden olur. Kök ve boğaz çürüklüğü hastalığında buğday vaktinden önce sararır ve beyazlaşır bu da buğdayların tane tutmamasına neden olur.

Buğday hastalıkları ile mücadele yöntemleri;
  • Hastalığa dayanıklı çeşitler kullanmak
  • Yabancı otlar ile mücadele etmek
  • İlaçlı mücadele
  • Tohum ilaçlaması yapmak
  • Yeterli miktarda azotlu gübre kullanmak

Buğday biçerdöver, tırpan ve orak ile hasat edilmektedir. Hasat zamanının tam olarak belirlenmesi tanelerin dökülme riskine ve hasta edilecek buğdayda su oranı ve makinelerin çalışabilme durumu göz önünde bulundurularak belirlenir. Buğdayın depolanması için kuru nemli olmayan ortamlar seçilmelidir. Havadar ve aydınlık alanlar tercih edilmelidir.




Evde zerdeçal nasıl yetiştirilir? Zerdeçal Yetiştiriciliği