20 Temmuz 2018 Cuma

Çiçek Bamya Yetiştiriciliği, Nedir ve Nasıl Yapılır?




Çiçek Bamya Yetiştiriciliği, Bamya sıcak iklimlerde yetişen, dona dayanıksız, ebegümecigiller familyasından ılıman iklimlerde bir senelik, tropik iklimlerde ise çok senelik olabilen nebat türüdür. Ana vatanının Afrika olduğu Etiyopya ve Sudan'da çok eski tarihlerden beri yetiştiriciliğinin yapıldığı bilinmektedir. Yaprakları asma yaprağına benzeyen bamyanın meyvesi 5 bölmeli, yuvarlık tohumlu, yeşilimtırak gri renkte ve yenilebilir özelliktedir. Ekimi, ot temizliği ve hasadı fazla iş gücü gerektirmez. çok verimsiz topraklarda nerede ise susuz yetiştiğinden kalabalık aileler tarafından dar alanlarda çoğunlukla yetiştirilmişlerdir.

Bamya üretimini sınırlandıran en önemli özellik ise, gövde, yan dal, meyve ve yapraklarında bulunan ve temas sırasında kaşıntıya yol açan tüylerdir. Bu tüylerin hasat sırasında kullanılan eldivenleri bile deldiği bilinmektedir.




Ekolojik istekleri; Sıcak iklim sebzesi olan bamya soğuklara duyarlı bir yapıdadır. Özellikle geceleri serin olan bölgelerde gelişimi yeterli olmaz ve meyve verimliliği düşük olur. Akdeniz ve Ege başta olmak üzere Marmara ve Karadeniz'de soğuklardan çok etkilenmeyen bölgelerde üretimi yapılmaktadır. Ortalama hava sıcaklığının 15-20 aşama, toprak sıcaklığının ise 15 derece olduğu bahara geçiş döneminde tohum ekimi yapılmalıdır.



Toprak isteği; Toprak isteği yönünden çok seçici bir bitki değildir fakat ekonomik olarak kaliteli üretim derin, geçirgen, kumlu topraklarda yapılmalıdır. Marmara bölgesinde ise kıraç arazilerde hiç su ve gübre vermeden bamya üretimi yapılabilir. İlkbaharda toprak derin olmayacak şekilde sürülür. Birkaç gün güneşlenmesi sağlandıktan sonrasında tohum ekimi gerçekleştirilir. Çok nemli toprak özellikle de tohum dönemindeyken kaliteyi düşürücü etki yapar, küllenme hastalığına niçin olur.
 bamya, bamya yetiştiriciliği, bamya yemeği, bamyanın faydaları


Hasadı, Bitkiler içinde hasadı en zorluk derecesi yüksek bitkilerden biri bamyadır. Çeşitlere ve sıcaklığa bağlı olarak tohum ekiminden 40-60 gün kadar sonrasında çiçeklenme adım atar. Kullanım amacına ve çeşit özelliğine nazaran çiçeklenmenin 1-3. Ve 4. Günü hasadı yapılır. Hasat süreının belirlendiği bir diğer özellikte meyve iriliğidir. Düzgüsel boyunun üçte biri kadar olduğunda bamya hasat edilir. Çünkü bamya büyüdükçe sertleşir, tohumları ağza gelecek şekilde irileşir ve yemeklik kıymetini kaybeder. Hasat ortalama 1,5-4 ay içinde devam eder. Her toplamadan hemen sonra yeni bitkileri olgunlaşır. Bundan dolayı 4 ay süresince her gün ya da gün aşırı hasat yapılır. Bamya hasadı, meyvelerinin çok minik olması, sap yaprak ve gövdedeki kaşındırıcı tüyler yüzünden çok yorucu ve sıkıntılı bir uğraştır. Hasat meyvelerin aşağıya çekilmesi yöntemiyle gerçekleştirilir. İyi çalışan bir işçi günde 10-15 kg bamya toplayabilir. Amasya çiçek bamyası şeklinde daha zorlu türlerde ise hasadı meydana getirecek işçi bulmak zor olabilir.



Hasat sonrası işlemler; Sabah serinliğinde toplanan bamyalar bir yerde istif edilir. İstiflenen bamyalar daha sonrasında ayıklanarak boylarına göre ayrılır. Üzerlerine yapışmış olan kuru çiçekler temizlenir. Bu sırada gözden kaçmış ve ticari kıymetini düşürecek kadar büyümüş bamyalar tohumlamada kullanılmak üzere için kenara bırakılır. Hasat edilen yemeklik bamyalar minik torbalara alınarak vakit geçirmeden pazara sunulur. 7 derece yöreındaki kontrollü depolarda 10 gün süre ile tazeliğini koruyabilir.